For English, click here.

De werkgroep Zeezoogdieren van de Zoogdiervereniging organiseert in 2018 de Zeezoogdierdagen in samenwerking met Zeehondencentrum Pieterburen en de Rijksuniversiteit Groningen in het hoge noorden. Vandaar dat het Arctisch gebied, zeehonden en het genetisch onderzoek de thema's van de lezingen zullen zijn. Daarnaast zijn er nog vele andere activiteiten zoals een een bezoek aan Zeehondencentrum Pieterburen, een zeezoogdiermarkt en een fototentoonstelling en een postersessie.
 


Programma vrijdag 9 februari 2018

Er vindt vrijdagavond een voorprogramma plaats op de voormalige coaster de "MvOurWorld" te Groningen. Van 19:45 tot 22:30 zijn hier verhalen over expedities en verre reizen te horen in het ruim van dit oude schip. Deze worden begeleid door gezang en gratis bier. Op het programma staat bijvoorbeeld fotograaf Martijn de Jonge die zal vertellen over zijn recente trip naar Tarifa in Spanje waar hij orka's en dolfijnen fotografeerde. Hans Beelen zal voordragen uit oude reisverhalen van ontdekkingsreizigers en walvisvaarders en Herman Sips zal vertellen over zijn Arctische zeiltocht en de ontmoetingen met zeezoogdieren die hij daarbij had. Een ander Arctisch verhaal komt van Ko de Korte. Hij overwinterde in de zestiger jaren op Spitsbergen om ijsberen te vangen en te merken. Overweldigende natuur, de diepste eenzaamheid en onderzoek dat nog altijd actueel is. Maar ook nu nog worden er verre reizen ondernomen om zeezoogdieren te onderzoeken. Verónica Belchior en Fadia Al Abbar besteedden 16 uur per dag aan het spotten van blows, splashes en vinnen voor het CETUS-project. Zij leefden daarbij op een vrachtschip samen met de bemanning en zij zullen daarover vertellen op deze vrijdagavond. Het geheel zal opgeluisterd worden door oude "whaler-songs" van het Shantykoor Armstrong's Patent.

Orka's in de straat van Gibraltar bij Tarifa. ©Martijn de Jonge

Voor mensen die willen overnachten op de boot is er voldoende plek om hun matje en slaapzak uit te rollen. Zij kunnen van vrijdagmiddag tot en met zondag op de boot verblijven. Het verblijf en de maaltijden aan boord zijn gratis. Voor mensen die met het openbaar vervoer komen is het aan te raden om een fiets te huren omdat de boot precies tussen Groningen en Haren ligt. Er zal ook een pendeldienst zijn die de mensen zoveel mogelijk van dienst zal zijn. Geef op het aanmeldingsformulier aan of je vrijdagavond aanwezig bent en of je wilt slapen aan boord van de MvOurWorld. Voor verdere overnachtingsmogelijkheden zie hier.

 

Sponsor verblijf en programma op de MvOurWorld:

 

 

Programma zaterdag 10 februari 2018

Op zaterdag zijn we te gast op het oude Biologisch Centrum van de Rijksuniversiteit Groningen in de oude collegezalen en de kantine van Vleugel F van de Biotoop in Haren-Groningen.

* Tijdschema

* Lezingen

Blok 1: 10:30-12:30

Walrus hunting among Inuit in Arctic Canada - Sean Desjardins
Hoe de oorspronkelijke bewoners in het Arctische gebied reageren op natuurlijke klimaatveranderingen is nog nauwelijks bekend. Een uitzondering hierop is het ethno-archeologisch onderzoek van Sean Desjardins bij de kustgebonden Inuitbevolking in central Nunavut, Arctisch Canada, dat de de periode van 1250 tot nu bestrijkt. Tijdens de Kleine IJstijd (1300 -1900 AD) bleven de Inuit op walrussen jagen, ondanks het toenemende zeeijs. Hoe dit mogelijk is vertelt Sean in dit praatje. Sean Desjardins is postdoc op het Arctisch Centrum van de Rijksuniversiteit Groningen.
What do we know about large whales that visit Dutch waters? - Per Palsbøll
Een beknopt overzicht zal worden gegeven van wat we tegenwoordig weten van de identiteit en de geschiedenis van de populaties van grote baleinwalvissen die steeds meer gezien worden in de Nederlandse wateren. Per Palsbøll vergelijkt verschillende walvispopulaties met genetisch onderzoek en probeert daarmee populatietrends vast te stellen. Per Palsbøll is hoogleraar Mariene Biologie aan de Rijksuniversiteit Groningen.
Are crying seal pups really that sad? - Margarita Mendez-Arostegui & Beatriz Rapado-Tamarit
Jarenlang werden huilende zeehondenpups beschouwd als "weeskinderen" die altijd opvang nodig hadden om te overleven. Nieuw onderzoek van ZHC Pieterburen nuanceert deze opvatting. Na langdurige observaties tonen Margarita en Beatriz aan dat zeehondenpups regelmatig urenlang alleen zijn en dat zeehondenmoeders geregeld voor meerdere pups zorgen. Margarita Mendez-Arostegui & Beatriz Rapado-Tamarit zijn verbonden aan het ZHC Pieterburen en zijn promovendi bij de Rijksuniversiteit Groningen.
Zeezoogdierbescherming door WWF: Lancaster Sound in Noord-Canada als voorbeeld - Gert Polet
Een overzicht wordt gegeven van de status van de belangrijkste zeezoogdieren van het Noordpoolgebied en de werkwijze van het beschermingswerk van het WWF wordt toegelicht. Aan de hand van het project in de Lancaster Sound in Noord-Canada laat Gert Polet zien welke resultaten het WWF hier bereikt. Gert Polet is leider van het Arctisch programma van WWF-Nederland.

Blok 2: 13:30-15:00

Paleobiogeografie van echte zeehonden - Leonard Dewaele
Over fossielen en zeehonden. Tegenwoordig leven twee subfamilies van zeehonden gescheiden van elkaar: de noordelijke Phocinae en de zuidelijke Monachinae. Diep in de geologische tijd was de geografische verspreiding van de zeehonden totaal anders en leefden deze subfamilies veel meer gemengd. Bovendien waren de Europese en Peruaanse kusten broedkamers met een ongelofelijke diversiteit aan zeehondengroepen die zijn weerga niet kent heden ten dage. Leonard vertelt waar deze zeehonden allemaal vandaan kwamen en wat er vervolgens met hen gebeurd is. Leonard Dewaele is paleontoloog en als promovendus aan de Universiteit van Gent onderzoekt hij de evolutie van zeehonden.
Baleen whales and their prey in times of rapid climate change - Andrea Cabrera
Hoe baleinwalvispopulaties en hun prooi in de Atlantische en Zuidelijke Oceaan in een ver verleden in aantallen en verspreiding veranderden kan nog steeds gevolgd worden. Genetische data verzameld in deze tijd laat zien hoe deze populaties reageerden op snelle klimaatsveranderingen zoals na afloop van de ijstijden. In dit praatje zal Andrea een overzicht geven van de veranderingen in acht baleinwalvis- en zeven prooidiersoorten tijdens de holoceen-pleistoceen overgang. Andrea Cabrea is PhD-kandidaat bij de Marine Evolution and Conservation Department van de Rijksuniversiteit Groningen en zal haar proefschrift verdedigen in april aanstaande.
Talking seals - Andrea Ravignani
Hoover was een gewone zeehond die kon praten zoals een papegaai. Dit was het startpunt voor Andrea om communicatie bij zeehonden te bestuderen. Zeehonden blijken op dezelfde wijze als mensen geluiden te maken. In dit praatje zullen veel geluiden de revue passeren en zal besproken worden waarvoor deze geluiden dienen. Uiteindelijk zal Andrea ingaan wat een en ander betekent voor de evolutie van zeehonden en van onszelf. Andrea Ravignani is een Marie Curie fellow aan ZHC Pieterburen, AI Lab Vrije Universiteit Brussel en het Max Planck Instituut voor Psycholinguïstiek in Nijmegen.
De IJswalvis: Icoon van het Arctische drijfijs - Herman Sips
De Groenlandse walvis is een kolossale baleinwalvis, volledig gebonden aan het Arctische ijs en die meer dan tweehonderd jaar oud kan worden. Na de intensieve jacht door met name Nederlandse walvisvaarders is de Spitsbergen-populatie nog steeds zeer kwetsbaar. Omdat de Groenlandse alvis niet specifiek is voor Groenland, maar wel voor het Arctische drijfijs, zou de naam IJswalvis passender zijn. Herman vertelt over zijn project De IJswalvis en neemt u mee diep in het drijfijs, waar deze walvissen samenscholen in het donkere winterseizoen om hun bijzondere liederen te laten horen. Herman Sips is bioloog en oprichter van de Ice Whale Foundation.

Blok 3: 15:30-17:00

De invloed van de gewone zeehond op de visgemeenschap in de Waddenzee en omgeving - Geert Aarts
!Titel nog onder voorbehoud! Geert Aarts is senior onderzoeker bij Wageningen Marien Research (WUR) in Den Helder.
Seals can tell if we use too much antibiotics - Ana Rubio-Garcia
Veel ecosystemen staan bloot aan het overvloedige gebruik van antibiotica, die bacteriën resistent maakt en ze kunnen evalueren tot "superbacteriën". Deze resistentie wordt ook aangetroffen bij wilde dieren zoals de zeehond en zodoende kunnen zeehonden gezien worden als bio-indicatoren van de Waddenzee. Ana Rubio-Garcia werkt als hoofd dierenarts bij het ZHC Pieterburen en is PhD-kandidaat aan de Universiteit van Utrecht.
Ancient DNA of the Steller’s sea cow - Sina Baleka
De Steller's zeekoe was een enorm dier dat alleen voorkwam op de Commandeur eilanden voor de kust van Kamtsjatka. Kort na zijn ontdekking in 1741 werd hij uitgeroeid door de zeevaarders en daarom kan hij ook wel de 'Dodo onder de zeezoogdieren' genoemd worden. Sina tracht met DNA uit oude botten het genoom in kaart te brengen en op deze manier ook meer te weten te komen over deze raadselachtige uitgestorven diersoort. Sina Baleka is onderzoeker en PhD-kandidaat aan de Universiteit van Potsdam.
 

* Zeezoogdiermarkt

In de middag is er de zeezoogdiermarkt met boekverkoop, reisorganisaties, zeezoogdieropvang, Wereldnatuurfonds, Zeehondencentrum Pieterburen, Arctisch centrum en Rijksuniversiteit Groningen en veel meer.

* Pasta Poster Photo Party

Na 17:00 uur is er de "Photo Poster Pasta Party". Onder het genot van een warme hap en een drankje kunnen er posters over onderzoek en foto's van zeezoogdieren bekeken worden. Ondertussen kan er met de onderzoeker of de maker van de foto gepraat worden over diens werk. Je kan zo met allerlei onderzoekers en andere zeezoogdierfanaten in contact komen, op een hele plezierige manier.

Bovendien zijn er interessante prijzen te winnen. Wat te zeggen van een cursus ecologische dataverwerking met Python en R van PRstatistics voor deelname aan de postersessie? En de deelnemers aan de fotogalerij maken kans op een 3-daagse Wildlife MiniCruise met DFDS Seaways voor vier personen. Dit is dus op de beste "Marine Mammal Ferry" tussen NL en de UK!! Wil je deelnemen met een poster of een foto? Verdere informatie vind je hier.

Onze sponsors:


Excursie zondag 11 februari 2018

Op zondag worden alle deelnemers van vrijdag en zaterdag van de Zeezoogdierdagen 2018 uitgenodigd voor een excursie naar het Zeehondencentrum in Pieterburen. Geregistreerde deelnemers hoeven geen entree te betalen en krijgen die dag speciale activiteiten aangeboden. Houd er rekening mee dat transport naar Pieterburen zelf moet worden georganiseerd. Informatie hierover vind je hier.

Zeehondencentrum Pieterburen is van mening dat gezonde zeehonden graadmeters zijn voor een gezonde zee. Haar activiteiten omvat daarom wetenschappelijk onderzoek naar zeehonden en hun omgeving, de rehabilitatie van ongeveer 300 dieren per jaar die gestrand zijn aan de Nederlandse kust, het opleiden van meer dan 100 internationale studenten per jaar en het stimuleren van milieubescherming en bewustzijn via hun bezoekerscentrum en publieksactiviteiten.

Een bezoek aan het centrum laat je kennismaken met de verzorging van zeehonden in een geavanceerd zeehondenziekenhuis, de verrassende en soms verontrustende verhalen die voortkomen uit ons wetenschappelijk onderzoek en niet te vergeten de grote internationale gemeenschap van personeel en studenten in het centrum.

Zeehondennecropsie

Heb je je ooit afgevraagd hoe een zeehond zo wonderbaarlijk goed is aangepast om onder water te leven? Aan de buitenkant is al veel te zien, maar de binnenkant is net zo speciaal. In deze necropsie laat het veterinaire team van het Zeehondencentrum je zien hoe ze een zeehond die dood werd aangetroffen of stierf tijdens de opvang, onderzoeken om zo de doodsoorzaak te achterhalen. Terwijl ze dit doen, zullen ze uitleg geven over alle externe en interne aanpassingen van zeehonden.

Veranderende perspectieven

Nederland heeft een lange geschiedenis van het opvangen van zeehonden, maar een nog langere geschiedenis van zeehondenjacht. Deze schijnbare tegenstrijdigheid wordt door bioloog Sander van Dijk van het Zeehondencentrum in dit boeiende praatje in perspectief geplaatst. Hij zal ook ingaan op de vraag die momenteel wordt onderzocht: wat is de toekomst van zeehondenopvang in Nederland? En natuurlijk mag een ieder in het publiek hun antwoord op deze vraag delen.

Achter de schermen

Wil je weten hoe een zeehondenziekenhuis eruit ziet? Of hoe monsters worden verzameld van wilde zeehonden die gewond of ziek worden binnengebracht? We nemen je mee achter de schermen van de faciliteiten in Pieterburen.

De activiteiten vinden plaats tussen 11:00 en 16:00 op het Zeehondencentrum te Pieterburen. Preciese tijden worden na opgave per mail meegedeeld. Deelnemers van de Zeezoogdierdagen krijgen gratis toegang tot het Zeehondencentrum.

Let op: het aantal plaatsen is beperkt en aanmelden is verplicht!!

Omdat het Zeehondencentrum ook een opvangcentrum is voor gestrande en zieke dieren, kunnen er altijd onvoorziene omstandigheden zijn die het programma beïnvloeden.


Informatie

Houd deze webpagina in de gaten, hij wordt regelmatig bijgewerkt met het laatste nieuws. En volg ons op Facebook en twitter. Een week voor de festiviteiten krijgen alle deelnemers nog een mail met de meest belangrijke informatie.

Verdere informatie over deelname aan de Photo Poster Pasta Party vindt men op de ppp-party pagina.

Praktische informatie over overnachten, locaties en vervoer vindt men op de Zeezoogdierdagen informatie pagina.


Aanmelden

De Zeezoogdierdagen zijn gratis, maar aanmelding is verplicht. De kaartjes voor de excursie naar Pieterburen en de necropsy moeten zaterdag in Haren opgehaald worden.

Meld je hier aan!

Kan je niet komen? Wij hebben ook een nieuwsbrief met korte interessante artikelen over zeezoogdieren. Ontvang je die nog niet? Meld je aan met een mailtje naar nieuwsbriefwzz@zoogdiervereniging.nl.  


Onze sponsors:

 

 

 

Achtergrondfoto: vliegtuigtellingen van zeehonden in de Waddenzee. Foto ©Sophie Brasseur.